Nowa „słabość” w mięsakach opornych na leki

Naukowcy z The Institute of Cancer Research odkryli, że mięsaki tkanek miękkich, które rozwinęły oporność na jedną klasę inhibitorów kinazy (mTKI), mogą stać się wrażliwe na inną klasę leków, na które wcześniej nie reagowały. To zjawisko nazywa się kolateralną wrażliwością (collateral sensitivity).

Mięsaki zyskują oporność na standardowe leki — w szczególności na wielotargetowe inhibitory kinaz tyrozynowych (mTKI) — co utrudnia dalsze leczenie. Badania laboratoryjne wykazały, że gdy nowotwór rozwija oporność na jeden mTKI, jego komórki często ulegają „przeprogramowaniu” sygnałów wewnątrzkomórkowych, co tworzy nowe zależności biologiczne. Przykładowo, komórki odporne na lek sitravatinib stały się wrażliwe na infigratinib, który działa na inną drogę (inhibitor FGFR). Oznacza to, że zamiast tylko przełączać się między podobnymi lekami po pojawieniu się oporności, możliwe może być planowanie terapii tak, by przewidywać ewolucję nowotworu i wykorzystać jego przyszłe słabości.

Naukowcy chcą opracować narzędzia diagnostyczne, które pozwolą zidentyfikować, które wrażliwości pojawią się, gdy guz stanie się oporny — i dostosować terapię indywidualnie dla pacjenta. Taka strategia oznacza nie tylko walkę z opornością po jej pojawieniu się, ale wyprzedzanie jej i używanie ewolucyjnych zmian nowotworu przeciw niemu — co w przyszłości może poprawić wyniki terapii u pacjentów z opornymi mięsakami. To pierwsze udokumentowane wykazanie kolateralnej wrażliwości u mięsaków tkanek miękkich po rozwinięciu oporności na mTKI. Autorzy podkreślają, że jeśli podobne mechanizmy występują u pacjentów, może to zrewolucjonizować podejście do leczenia nowotworów opornych na leki, nie tylko mięsaków. Wyniki badania opublikowano w recenzowanym czasopiśmie Communications Biology.

Badanie pokazuje, że oporność mięsaków na jedne terapie może „otworzyć drzwi” do skuteczności innych leków, dzięki zjawisku kolateralnej wrażliwości. To odkrycie może prowadzić do inteligentnych, adaptacyjnych strategii leczenia, które przewidują ewolucję nowotworu i wykorzystują jego biologiczne zmiany na korzyść terapii — co jest szczególnie ważne w przypadkach klinicznie trudnych, opornych na leki mięsaków.

Źródla: Scientists discover new weakness in drug-resistant sarcomas, offering hope for smarter treatment strategies, “The Institute of Cancer Research (ICR)”, https://www.icr.ac.uk/about-us/icr-news/detail/scientists-discover-new-weakness-in-drug-resistant-sarcomas--offering-hope-for-smarter-treatment-strategies [dostęp: 29.12.2025].