Czy immunoterapia stosowana przed i po zabiegu u pacjentów z rakiem głowy i szyi może poprawić wyniki leczenia?

Naukowcy z Dana-Farber Brigham Cancer Center i Washington University School of Medicine w St. Louis przeprowadzili badanie KEYNOTE‑689 dotyczące immunoterapii stosowanej przed i po zabiegu u pacjentów z rakiem głowy i szyi. W randomizowanym, otwartym badaniu fazy III 714 pacjentów z miejscowo zaawansowanym płaskonabłonkowym rakiem głowy i szyi (stadium III lub IVA), którzy otrzymali inhibitor punktu kontrolnego układu odpornościowego pembrolizumab przed (neoadjuwantowo), w trakcie i po (adjuwantowo) standardowym leczeniu chirurgicznym lub standardowym leczeniu bez immunoterapii, mieli dłuższy czas przeżycia bez nawrotu nowotworu i wyższy odsetek znacznego zmniejszenia guza przed operacją.

Mediana czasu przeżycia bez nawrotu choroby u wszystkich pacjentów wynosiła 51,8 miesiąca przy pembrolizumawie vs. 30,4 miesiąca w grupie kontrolnej (bez pembrolizumabu) po medianie 38,3 miesiąca obserwacji. Zespół zaobserwował również znacznie wyższy odsetek znaczącej odpowiedzi patologicznej, czyli znacznego zniszczenia guza za pośrednictwem układu odpornościowego, widocznego w przypadku resekcji chirurgicznych, u wszystkich pacjentów przyjmujących pembrolizumab. Większy odsetek pacjentów uzyskał też głęboką odpowiedź immunologiczną widoczną po operacji w grupie z immunoterapią. Nie zaobserwowano opóźnień w zabiegach ani niepożądanych skutków ubocznych związanych z dodatkiem pembrolizumabu

Badanie to jest pierwszym od ponad 20 lat, które wykazało poprawę wyników leczenia w porównaniu ze standardową terapią stosowaną w tej grupie pacjentów. Obecna standardowa terapia resekcyjnego raka głowy i szyi obejmuje zabieg chirurgiczny, radioterapię i chemioterapię, jednak tylko 40–50% pacjentów przeżywa pięć lat.

U.S. FDA rozważa zatwierdzenie pembrolizumabu w tym ustawieniu, co może skutkować globalną zmianą podejścia terapeutycznego. Badacze natomiast podkreślają, że kluczowe jest podejście multidyscyplinarne — immunoterapia neoadjuwantowa wymaga ścisłej koordynacji między chirurgami, onkologami i innymi specjalistami. Trwają prace nad dalszym ocenieniem efektywności różnych schematów leczenia i ewentualnych kombinacji terapeutycznych.

Źródła: Immunotherapy before and after surgery improves outcomes in head and neck cancer, Dana-Farber Cancer Institute, https://www.dana-farber.org/newsroom/news-releases/2025/immunotherapy-before-and-after-surgery-improves-outcomes-in-head-and-neck-cancer [dostęp: 29.12.2025].