Nowy nieinwazyjny test moczowy do wykrywania raka prostaty

Naukowcy z Johns Hopkins University finansowani m.in. przez National Institutes of Health (NIH) pracują nad opracowaniem nieinwazyjnego testu moczowego, który mógłby identyfikować raka prostaty bez konieczności wykonywania trudnych i bolesnych biopsji. Badanie to zostało opisane w artykule New NIH-Funded Study Identifies Urine-Based Assay for Prostate Cancer opublikowanym w „The ASCO Post”.

 Badacze analizowali próbki moczu od osób z potwierdzonym rakiem prostaty (przed zabiegiem prostatektomii), tych samych pacjentów po operacji oraz zdrowych ochotników. Badanie objęło ponad 1 400 próbek moczu w fazie wstępnej i walidacyjnej. W moczu wyizolowano RNA komórek prostaty i zidentyfikowano panel trzech biomarkerów:

• TTC3 — związany z podziałem komórkowym nowotworu,
• H4C5 — związany z regulacją struktury chromatyny,
• EPCAM — białko często nadmiernie eksprymowane w nowotworach epitelialnych.

Test moczowy z panelem 3 biomarkerów wykazał wysoką skuteczność diagnostyczną — AUC (miara dokładności testu) wynosiła około 0,92, co oznacza wysoką zdolność rozróżniania osób z rakiem prostaty od zdrowych kontrolnych. Ponadto panel był skuteczny nawet u pacjentów, u których PSA było w normie, czyli w przypadkach, które tradycyjny test PSA mógłby pominąć. Test umożliwiał też odróżnienie raka prostaty od łagodnych chorób, takich jak łagodny przerost prostaty (BPH) czy zapalenie prostaty, z AUC ok. 0,89. Po usunięciu prostaty poziomy tych biomarkerów w moczu praktycznie zanikały — co sugeruje, że pochodzą one bezpośrednio z tkanki prostaty.

Test był nieinwazyjny i otworzył przed specjalistami wiele nowych możliwości. Dzięki wysokiej specyficzności nowy test mógłby np. ograniczyć liczbę niepotrzebnych biopsji, szczególnie u mężczyzn z podwyższonym PSA, ale bez faktycznego raka. Ponadto test dobrze identyfikował raka prostaty nawet wtedy, gdy PSA nie wskazywał na chorobę, co może poprawić wczesne wykrywanie. Jako, że mocz łatwo pobrać w warunkach ambulatoryjnych, nowa metoda może też uczynić diagnostykę bardziej komfortową i dostępną.

Badacze planują obecnie niezależne walidacje testu w innych ośrodkach klinicznych oraz rozwój testu jako diagnostycznej platformy zarówno laboratoryjnej, jak i rutynowej w diagnostyce raka prostaty.

Źródła: New NIH-Funded Study Identifies Urine-Based Assay for Prostate Cancer, „The Asco Post”, https://ascopost.com/issues/september-25-2025/new-nih-funded-study-identifies-urine-based-assay-for-prostate-cancer/ [dostęp: 29.12.2025].

Photo by Freepik